Không ít người đi làm loay hoay tìm mẹo sắp xếp thời gian học thêm kỹ năng mới sau giờ làm không kiệt sức. Nhiều người quyết tâm nhưng vẫn bỏ cuộc sau vài buổi vì đuối sức. Bên mình gặp khá nhiều trường hợp như vậy khi trò chuyện với khách hàng và bạn bè.
Tuần đầu ai cũng hào hứng. Đến tuần thứ ba, laptop mở ra mà mắt díu lại, bài học dở dang bị gác sang một bên. Vấn đề không nằm ở ý chí yếu, mà nằm ở cách sắp xếp thời gian chưa hợp lý ngay từ đầu.
Chúng tôi viết bài này sau nhiều lần đồng hành cùng khách hàng và bạn bè trong hành trình học thêm ngoài giờ làm. Cách nào hiệu quả, cách nào khiến người ta bỏ cuộc, tụi mình đều đã thấy.
Học Thêm Kỹ Năng Mới Sau Giờ Làm Là Thử Thách Với Nhiều Người Đi Làm
Nghe đơn giản, nhưng cơ thể mệt sau tám tiếng làm việc lại là rào cản lớn nhất. Não bộ lúc đó đang tiêu hao nhiều năng lượng, khả năng ghi nhớ giảm rõ so với buổi sáng. Nói dễ hiểu, đó là lý do bạn đọc đi đọc lại một đoạn tiếng Anh mà vẫn chưa nhớ nổi nghĩa.
Không phải bạn kém. Bộ não khi đó chỉ đang đòi được nghỉ.
Nói theo cách khoa học một chút, trí nhớ mới học được cần thời gian nghỉ để lắng lại. Đó là lúc trí nhớ ngắn hạn chuyển thành trí nhớ dài hạn. Quá trình này gọi là “củng cố trí nhớ”, diễn ra chủ yếu lúc ngủ.
Học dồn vào lúc đã kiệt sức, não gần như bỏ qua luôn bước củng cố đó. Kết quả là học xong quên ngay, dù bạn có cố gắng đến mấy.
Bài Học Từ Một Trường Hợp Đặt Mục Tiêu Quá Cao
Bên mình từng theo dõi một bạn nhân viên văn phòng đăng ký khóa thiết kế đồ họa buổi tối. Lịch học ba buổi một tuần, mỗi buổi hai tiếng rưỡi. Sau một tháng, bạn ấy bỏ hẳn vì không theo kịp bài tập về nhà.
Đây là tình huống khá quen thuộc: đặt mục tiêu quá cao ngay từ đầu. Lịch học nặng hơn cả lịch làm việc chính, rồi kiệt sức mà buông.
Nhiều người bỏ cuộc giữa chừng không phải vì thiếu kỷ luật. Lịch học quá dày khiến việc học trở thành gánh nặng thứ hai, chồng lên công việc vốn đã mệt. Muốn đi đường dài, nhịp học cần vừa sức. Không thể bê nguyên thời khóa biểu của sinh viên toàn thời gian vào cuộc sống một người đi làm.
Mẹo Sắp Xếp Thời Gian Học Thêm Kỹ Năng Mới Sau Giờ Làm Không Kiệt Sức
Muốn học bền, điều cần đổi trước tiên là cách chia thời gian, không phải chọn khóa học nào. Dưới đây là cách bên mình thường gợi ý cho khách hàng và đồng nghiệp.
Chia Nhỏ Thời Lượng Thay Vì Học Dồn Một Buổi
Thay vì ngồi học liền hai tiếng sau bữa tối, bên mình thường khuyên chia thành hai đến ba khối ngắn trong tuần. Mỗi khối khoảng 25-30 phút. Học dồn dập nghe có vẻ tiết kiệm thời gian hơn, nhưng lại khiến não quá tải. Thông tin trôi tuột ngay hôm sau.
- Buổi tối trong tuần: 25-30 phút mỗi lần, tập trung một kỹ năng nhỏ như 10 từ vựng hoặc một thao tác phần mềm.
- Cuối tuần: một buổi dài hơn, khoảng 45-60 phút, để ôn lại và luyện tập thực hành.
- Giữa các khối học, nghỉ ít nhất năm phút để mắt và đầu óc được thả lỏng.
Về chi phí, một khóa kỹ năng ngắn hạn dạng video tự học thường chỉ vài trăm nghìn đồng. Trong khi đó, lớp có giáo viên kèm trực tiếp có thể lên đến vài triệu đồng cho một khóa ba tháng. Khoản chênh lệch đó nói lên sự khác biệt về tốc độ tiến bộ.
Có người kèm sẽ nhắc bạn đi đúng nhịp, còn tự học thì phải tự kỷ luật nhiều hơn. Chọn hình thức nào cũng được, miễn là khớp với quỹ thời gian thật của bạn.
Ví dụ dễ hình dung: có người học SEO theo kiểu chia nhỏ y như vậy. Mỗi tối chỉ đọc một khái niệm mới, thay vì ôm cả giáo trình. Một bài giải nghĩa thuật ngữ SEO onpage, offpage cho người mới là điểm bắt đầu vừa sức. Đọc xong một khái niệm là có thể áp dụng ngay hôm sau.
Mẹo nhỏ khác: đừng chờ “có cảm hứng” rồi mới học. Cứ đến giờ đã định là mở sách hoặc mở video lên, dù 10 phút đầu còn uể oải.
Chọn Khung Giờ Đúng Nhịp Cơ Thể
Khung giờ học quan trọng không kém số lượng thời gian. Người có nhịp sinh học buổi sáng tiếp thu tốt nhất trước 9 giờ. Người thiên về buổi tối lại tỉnh táo hơn sau 20 giờ.
Không có khung giờ nào đúng cho tất cả mọi người. Bên mình từng đổi lịch học tiếng Anh cho một khách hàng từ 21 giờ sang 6 giờ sáng.
Đơn giản vì bạn ấy ngủ sớm, tối đến là hết năng lượng. Khả năng tiếp thu tốt hẳn lên chỉ sau hai tuần.
Một sai lầm hay gặp là cố định cứng nhắc một khung giờ, bất kể hôm đó cơ thể mệt hay khỏe. Cách xử lý là giữ khung giờ làm mốc chính, nhưng cho phép dịch trước hoặc sau 30 phút khi cần. Sự linh hoạt nhỏ này giúp bạn duy trì thói quen lâu hơn, thay vì bỏ hẳn buổi học vì lệch giờ vài phút.
Không phải kỹ năng nào cũng cần một khóa học dài hơi. Có người chỉ cần vài tuần buổi tối để tự học thiết kế website bán hàng. Đủ để dựng một gian hàng online nho nhỏ ngoài giờ làm chính. Kỹ năng càng thực tế, động lực học càng dễ giữ, vì kết quả áp dụng được ngay.
Mẹo bên mình áp dụng khi lịch làm việc thay đổi liên tục: chọn một khung “dự phòng” cuối tuần. Coi như bù cho những buổi lỡ hẹn trong tuần. Không để bản thân day dứt vì bỏ lỡ, cứ bù vào cuối tuần là ổn.
Cách Duy Trì Động Lực Học Lâu Dài Sau Giờ Làm
Sắp xếp được thời gian mới chỉ là bước đầu. Giữ được động lực qua tuần thứ ba, thứ tư mới là thử thách thật sự.
Đặt Mục Tiêu Nhỏ, Cụ Thể Và Dễ Theo Dõi
Đặt mục tiêu nhỏ, cụ thể và có thể theo dõi mỗi tuần giúp bạn thấy tiến bộ rõ ràng. Thay vì đặt mục tiêu “giỏi tiếng Anh”, hãy đặt mục tiêu “thuộc 50 từ vựng chủ đề công việc trong hai tuần”. Mục tiêu càng cụ thể, cảm giác hoàn thành càng rõ. Đó chính là thứ nuôi động lực lâu dài.
Bên mình từng làm việc với một bạn học thiết kế UI/UX sau giờ làm. Ban đầu bạn ấy đặt mục tiêu “thành thạo Figma trong một tháng” — quá mơ hồ, chán chỉ sau hai tuần. Đổi sang mục tiêu “làm xong một giao diện landing page mỗi tuần”, bạn theo được liền sáu tháng.
Tránh Ôm Đồm Nhiều Kỹ Năng Cùng Lúc
Một sai lầm khác là ôm cùng lúc nhiều kỹ năng: vừa học tiếng Anh, vừa học thiết kế, vừa tập đàn. Tưởng tranh thủ được thời gian, nhưng lại chia nhỏ sự tập trung, học gì cũng dở dang. Cách xử lý: chọn một kỹ năng ưu tiên trong ba tháng đầu, các kỹ năng khác xếp hàng chờ sau.
Cho phép bản thân nghỉ khi thấy quá tải cũng quan trọng không kém việc kỷ luật. Một tuần bận đột xuất, bỏ một buổi học không phải là thất bại. Bên mình từng viết một bài về cách tự động hóa giúp tiết kiệm thời gian sống mỗi ngày. Ý tưởng tương tự áp dụng được cho việc học: bớt việc lặt vặt, dành thời gian cho phần quan trọng nhất.
Điều Đáng Nhớ Nhất Khi Bắt Đầu Học Thêm Ngoài Giờ Làm
Áp dụng đúng mẹo sắp xếp thời gian học thêm kỹ năng mới sau giờ làm không kiệt sức giúp việc học thêm trở nên bền vững. Nó không phải một đợt cao trào rồi tắt lịm sau vài tuần. Bí quyết không nằm ở việc ép bản thân học nhiều giờ hơn. Nó nằm ở việc chia nhỏ buổi học, chọn đúng khung giờ, và giữ mục tiêu vừa sức mình.
Nếu bạn đang phân vân nên bắt đầu từ đâu, học một ngoại ngữ vẫn là lựa chọn dễ thấy kết quả nhất. Bên mình có một bài viết về khóa học tiếng Anh online có chương trình giảng dạy phù hợp. Đáng xem thêm nếu bạn muốn một lộ trình rõ ràng ngay từ tuần đầu.
Chọn đúng nhịp học của riêng mình, rồi bắt đầu từ hôm nay. Đừng chờ đến khi rảnh hơn — thời điểm đó hiếm khi tới.